ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ
Olympic Kheda Vich Bharat
ਭੂਮਿਕਾ: ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਭਾਰਤ ਹੱਸਣ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਸਾਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਮ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਰੀਬੀ, ਆਬਾਦੀ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਆਦਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੇ।
ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1920 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 1928 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ 1932, 1936, 1948, 1952, 1956, 1964 ਅਤੇ 1980 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਕੀ ਨੇ ਇਕੋ ਮੈਚ ਵਿਚ ਅੱਠ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਦਾ ਵਿਜ਼ਰਡ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੇਡ ਕਾਲੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। 2008 ਦੇ ਚਾਈਨਾ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਾਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅੰਪਾਇਰ ਸਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅੰਪਾਇਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੈਡਲ: ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਗਮੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1952 ਵਿਚ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੇ। ਡੀ। ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਐਲਪਿਕ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਡੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵਿਜੇ ਦੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ 56 ਸਾਲ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 2008 ਦੇ ਬੀਜਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ 66 ਕਿੱਲੋ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਬੋਲੇਰਸ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਰੇਪਚੇ ਦੀ ਸੁਭਿਦਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਟੈਨਿਸ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ 1996 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦਾ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਗਮਾ 2000 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 75 ਕਿੱਲੋ ਵਰਗ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਵਿਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿubਬਾ ਦੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਫਲਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। 2004 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ਨੇ ਦੋਹਰੀ ਜਾਲ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ ਨੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤਾ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਕ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਜਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਕਦਮ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਗੇ।
ਸਿੱਟਾ: ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ toਠ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤਗਮੇ ਜੀਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਵਾਰ 56 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਟੀਮ 12 ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਬੀਜਿੰਗ ਐਲਪਿਕ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੋਨਾ, ਇਕ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇਕ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਹੈ।
