ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ

Berozgari

‘ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ’ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਥੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚ ਡਿਗਰੀ ਧਾਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਕਸਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ, ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਵਿੱਤ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰ ‘ਤੇ ਛੱਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਰੁਲਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੇਘਰੇ ਅਤੇ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਗਰੀਬੀ ਵੀ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਜਿਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਜਰਮਨ, ਫਰਾਂਸ, ਅਰਬ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਪਹਿਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਾਪ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਘਾਤਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।