ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
Zindagi vich Tiyuhara di Mahatata
ਤਿਉਹਾਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਚੇਤਨਾ, ਨਵੀਂ ,ਰਜਾ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਜੀਵਿਤ ਤੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਕੌਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ-ਵਰਗ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਮੂਹਿਕ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਠੋਸ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਕੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੂਹਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਜਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਚਕਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਇਕੋ ਦਿਨ, ਇਕੋ ਸਮੇਂ, ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਸਮੂਹਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵੀ, ਨੇੜੇ ਆਉਣ, ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਣ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਸਭ ਵਿਚ ਇਕੋ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਕੌਮ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਚੇਤਨਾ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸੁਧਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀ, ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਣ ਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਿਆਂ, ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਾਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਇਕ ਮਹੱਤਤਾ ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਰਸ਼ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਤਪਰਤਾ ਅਤੇ ਲਗਨ ਵੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਆਪਣੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਸਾਰਥਕ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਉਹ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਤੀ, ਕੌਮੀਅਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
